در سال ۲۰۲۰، باستان‌شناسان در حال حفاری محوطه‌ای باستانی در نزدیکی ساحل دریاچه‌ی شیاداکو در غرب تبت بودند که شش قطعه‌ی سنگی غیرعادی را کشف کردند. هر کدام از این اشیا طولی به اندازه‌ی تقریباً نصف پایه‌ی توپ گلف داشتند، نوک‌تیز بودند و در سمت ناموافق تیزی، دهانه‌ای سوراخ‌دار به چشم می‌خورد. یون چن، فارغ‌التحصیل از دانشگاه سیچوآن چین و یکی از اعضای گروه محققان، می‌گوید این اشیا همانند سوزن‌های ضخیم خیاطی بودند و زیبایی آن‌ها حیرت‌انگیز می بود.

اکنون، بر پایه مطالعه‌ای که در مجله‌ی گزارش‌های علوم باستان‌شناسی انتشار شده است، چن و همکارانش نتیجه گرفته‌اند که این آثار، در حقیقت سوزن‌های خیاطی سنگی بودند و با قدمتی نزدیک به نه هزار سال، قدیمی‌ترین سوزن‌های شناخته‌شده در دنیا محسوب خواهد شد. این چنین، این سوزن‌ها قدیمی‌ترین ابزار سنگی تیز‌شده‌ای می باشند که تا‌ به‌حال در فلات تبت کشف شده‌اند؛ جایی که انسان‌های باستانی باید برای بقا با آب‌و‌هوای نامساعد مقابله می‌کردند.

ظهور سوزن‌های «چشمی»، نقطه‌ی عطفی در تمدن بشر می بود. چون این نوع ابزار به اجداد ما امکان می‌داد تا لباس‌ها و سرپناه‌های بادوام‌تر و ایمن‌تری بسازند و در کشف محیط‌های تازه و زندگی دائمی در مناطق سردتر، بهتر عمل کنند.

بااین‌حال، کشف سوزن‌های تازه، ظهور سوزن‌های سنگی را تا نزدیک به شش هزار سال دیگر نیز به عقب بازمی‌گرداند. به نقل از ساینس، گروه محققان در کل شش سوزن کشف کردند که از سنگ‌های ترمولیت، سرپانتین، اکتینولیت و تلک ساخته شده بودند. رنگ سنگ‌ها بین سبز تا کرم است و ترمولیت، تقریباً ۷۰ برابر از تلک سخت‌تر است. فقط دو مورد از اشیا کاملاً سالم می باشند و چشم‌ها، در چهار مورد از آن‌ها نگه داری شده‌اند.

میکروسکوپ‌سنجی میدانی فوق عمیق و مدل‌سازی سه‌بعدی، نشان داد که سوزن شماره یک، طویل‌ترین، عریض‌ترین و ضخیم‌ترین نمونه از سوزن‌ها، دارای آثار متراکم و عمیقی است که در طول آن، در همه‌ی طرف‌ها کشیده شده و نشانگر خراشیده‌شدن است. این آثار نواری‌شکل در بعد علائم ریزتر و چندجهته‌ی تیز‌شدگی نهان شده بودند؛ بدین معنی که سوزن در ابتدا به شکل جاری تراشیده و سپس خراشیده شده تا نوک‌تیز بشود. نوک آن نیز دارای آثاری از تیز‌شدگی افقی است که با آثار خراش مورب، پوشانده شده است. یعنی سوزن باز هم تراشیده شده تا تیزتر بشود. سپس، بالای سوزن سوراخ شده تا به شکل چشم درآید. بزرگ‌ترین سوراخ چشمی، سه میلی‌متر و کوچک‌ترین سوراخ چشمی، ۱٫۳۷ میلی‌متر عرض داشت.

دیگر سوزن‌ها نیز دارای الگوی شیارهای راه‌راه شبیهی می باشند که مشخص می کند همه‌ی آن‌ها با روش شبیهی ساخته شده‌اند. بر پایه تاریخ‌گذاری رادیوکربن قطعات زغال چوب و استخوان‌های حیوانی که با سوزن‌ها کشف شد، قدمت آن‌ها به وقتی بین سال‌های ۷۰۴۹ تا ۶۵۶۸ پیش از میلاد می‌رسد.

محققان برای قبول روش ساخت سوزن‌ها، تلاش کردند تا نحوه‌ی تراشیدن، تیز‌کردن و تشکیل سوراخ موردنظر را با منفعت گیری از صفحات ترمولیت و ابسیدین تکرار کنند. ابسیدین سنگ سختی است که لکه‌های ریزی از آن، در سوزن شماره یک تعبیه شده می بود. تیم بعد از ۵۰ دقیقه، موفق شدند تا شیارهای نواری‌شکل سوزن‌ها را بازسازی کنند. بعد از دور دوم سایش افقی سنگریزه‌های ناهموار به زمان نزدیک به ۳۰ دقیقه، آثار تیزکردن نیز آشکار شد. محققان به زمان پنج دقیقه محل قرارگیری سوراخ چشمی‌شکل را با منفعت گیری از مته‌ی ابسیدین کندند و بعد از آن، چشم نیز با سوراخی صاف، شبیه سوراخ‌های سوزن‌های کشف‌شده، پدیدار شد.

محققان دریافتند که کل فرآیند ساخت سوزن‌های سنگی، حداقل هفت برابر زیاد تر از ساخت سوزن‌های استخوانی نرم‌تر و انعطاف‌پذیرتر زمان می‌برد. چن می‌گوید این کار مشخص می کند که تبتی‌های باستان، به دلایل خاصی به جای استخوان از سنگ منفعت گیری می‌کردند. او می‌افزاید:

از آنجایی که سوزن‌های سنگی از سوزن‌های استخوانی سخت‌تر و ضخیم‌تر بودند، به این نتیجه رسیدیم که سوزن‌های سنگی امکان پذیر برای دوخت مواد ضخیم‌تری همانند خیمه منفعت گیری شده باشند.