به گزارش زومیت، محاسبه تعداد کلی گونههای حیوانی که از بدو شکلگیری زمین تا به امروز بر روی این سیاره وجود داشتهاند، یکی از چالشبرانگیزترین و در عین حال جذابترین پرسشهای علم زیستی است. پژوهشگران بر اساس دادههای موجود و مدلهای ریاضی، ارقام شگفتانگیزی را پیش رو میگذارند که نشاندهنده عظمت و پیچیدگی حیات در طول میلیاردها سال است.
تنوع زیستی کنونی و نرخ کشف گونههای جدید
در سال ۲۰۱۱، کامیلو مورا، زیستجغرافیدان مشهور دانشگاه هاوایی، به همراه تیم تحقیق خود، یک برآورد جامع از تعداد گونههای یوکاریوتی (سلولهای دارای هسته) را منتشر کرد. آنها به نتیجه رسیدند که حدود ۸٫۷ میلیون گونه یوکاریوتی بر روی زمین وجود دارد که از این میان ۷٫۷ میلیون گونه مربوط به حیوانات میباشد. نکته قابل توجه این است که نزدیک به نیمی از این تعداد، یعنی حدود ۳٫۸۵ میلیون گونه، حشرهها هستند. این پژوهش که همچنان به عنوان مرجع اصلی در چور علمی شناخته میشود، سالانه هزاران ارجاع در مقالات آکادمیک دریافت میکند. علاوه بر این، دانشمندان سالانه بین ۱۴ تا ۱۸ هزار گونه حیوانی نوین را و توصیف میکنند که نشاندهنده عدم کامل بودن شناخت ما از تنوع زیستی حاضر است.
چالشهای ثبت فسیلی و تاریخچه حیات بر روی زمین
برای درک ابعاد واقعی تنوع حیاتی در طول تاریخ زمین، باید به سوابق فسیلی و (زمان عمیق) رجوع کرد. حیات در حدود ۳٫۷ میلیارد سال پیش با (ظهور) سلولهای ساده پراکسیوتیک آغاز شد. یک میلیارد و چهارصد میلیون سال بعد، حیات چند سلولی شکل گرفت و سرانجام حیوانات احتمالا در حدود ۸۰۰ میلیون سال پیش در دوره ادیاکار به تکامل رسیدند. با این حال، سوابق فسیلی از حیات اولیه بسیار ناکامل هستند. دلایل اصلی شامل ندرة فسیلشدن اجسام نرم، شرایط بسیار خاص مورد نیاز برای فسیلسازی حتی در اجسام سخت، و فعالیت مداوم تکتونیک صفحاتی که سنگهای قدیمی را دگرگون و نابود میکند، میباشد.
استقراء از نرخ انقراض گذشته به تنوع کل
برآورد استاندارد در بالئونتولوژی حاکی است که ۹۹٫۹ درصد از تمام گونههایی که تا به امروز بر روی زمین زیست کردهاند، منقرض شدهاند. اگر این ضریب را بر روی ۷٫۷ میلیون گونه حیوانی موجود اعمال کنیم، به رقم بینظیر ۷۷۰ میلیون گونه برای کل تاریخ حیات حیوانی برمیخوریم. این محاسبه اگرچه تقریبی است، اما مرجع کارآمدی برای درک مقیاس تنوع زیستی مطلق فراهم میکند.
جمعیتهای فعلی به عنوان کلید رمزگشایی گذشته
زمین در حال حاضر خانه ۸ میلیارد انسان است. در کنار ما، حدود ۱۳۰ میلیارد پستاندار، ۴۲۸ میلیارد پرنده، ۳٫۵ تریلیون ماهی و یک رقم شگفتانگیز از حشرهها به تعداد ۱۰ کوینتیلیون (یک با ۱۹ صفر) همزیستی میکنند. دانشمندان با فرض ثبات نسبی در توزیع فراوانی نسبی گروههای حیوانی در طول زمان، از این نسبتهای فعلی برای استخراج تعداد گونههای گذشته استفاده میکنند. برای مثال، اگر ۳٫۸۵ میلیون گونه حشره امروزی نماینده گروههای (تکاملی) باشند، میتوان با ضریب تناسب، تعداد گونههای حشرهای انقرضه را در مرتبه ۱۰ به توان ۲۷ برآورد کرد. محاسبات مشابه برای بندپایان دیگر، بیمهرگان و مهرهداران نیز ارقام هممرتبهای را تولید میکند.
اهمیت علمی و ضرورت حفاظت از تنوع زیستی
محاسبه این اعداد فراتر از یک تمرین آمار است. درک خط پایه تنوع زیستی و نرخهای پیشینه انقراض، برای ارزیابی بحران موجود حیاتزایی ضروری است. زمین در حال حاضر در آستانه یک انقراض جمعی ناشی از فعالیت بشر، شامل تغییر اقلیم، جنگلزدایی، آلودگی و فقدان بومگاه است. صدها گونه در حال ناپدید شدن هستند که ما حتی فرصت شناسایی و مطالعه آنها را نداشتهایم. حفظ بومگاهای طبیعی و کاهش پافشار اکولوژیک بشر، تنها راه جلوگیری از تسریع این روند تراژیک است.



