شرکت فضایی اسپیسایکس در واکنش به اتهام اداره هوانوردی فدرال آمریکا (افایای) مبنی بر نقض مقررات در دو پراخ ماهوارهای اخیر، این ادعا را به شدت رد کرده و پرونده را به کنگره ایالات متحده ارجاع داده است.
به گزارش رسانه تکنولوژی تکنا، افایای در تاریخ ۱۷ سپتامبر اعلام کرد که به دلیل تخلفات در پرتاب دو ماهواره ارتباطی، قصد دارد جریمهای به مبلغ ۶۳۰ هزار دلار بر اسپیسایکس اعمال نماید. ایلان ماسک، مدیرعامل و بنیانگذار این شرکت، نیز در شبکه اجتماعی اکس عکسالعمل شدید خود را نشان داد و اعلام کرد که اسپیسایکس به دلیل تجاوز نظارتی افایای را به چالش خواهد کشید.
در نامهای که اسپیسایکس به کنگره آمریکا ارسال کرده، دلایل رد ادعای افایای به تفصیل تشریح شده و این آژانس به کندی در پردازش درخواستهای مجوز شرکتهای خصوصی فعال در حوزه فضایی متهم گردیده است. افایای مدعی است که در پرتاب ماهواره PSN SATRIA، اسپیسایکس از یک اتاق کنترل جدید بدون اخذ مجوزهای لازم استفاده کرده و نظرسنجی آمادگی پیش از پرتاب را انجام نداده است. همچنین در پرتاب ماهواره XXIV/ 3، از تأسیسات سوخترسانی تازهای بهره گرفته شده که مجوز بهرهبرداری از آن صادر نشده بود.
با این حال، اسپیسایکس بر این باور است که اقدامات مذکور در راستای رعایت استانداردهای ایمنی صورت گرفته و هیچ خطری برای عملیات پرتاب ایجاد نکرده است. این شرکت به عنوان مثال به مجوزی اشاره کرده که افایای برای استفاده از تأسیسات سوخترسانی جدید در پرتاب دیگری صادر کرده بود و پرسیده است که چرا برای پرتابهای مشابه، تصمیمات متفاوتی اتخاذ شده است.
اسپیسایکس در نامه خود به کنگره تأکید کرده که ادعای افایای مبنی بر تخلف از مقررات را به شدت رد میکند و انتظار دارد نمایندگان قانونگذار با ورود به این پرونده، اقدامات لازم را برای رفع موانع پیش رو در مسیر رشد صنعت فضایی تجاری انجام دهند.
این درگیری حقوقی و نظارتی بین اسپیسایکس و افایای در ماههای اخیر تشدید یافته است. پیش از این نیز افایای در مورد پرتابهای ستارههای ستارلینک و پروازهای آزمایشی استارشپ در بوکا چیکا، تگزاس، جریمهها و هشدارهای متعددی صادر کرده بود.
کارشناسان صنعت فضایی معتقدند که این تقابل نشاندهنده چالشهای روزافزون در تنظیم مقررات برای فعالیتهای فضایی تجاری است. با افزایش تعداد پرتابها و ورود شرکتهای خصوصی بیشتر به این عرصه، نیاز به چارچوبهای قانونی شفاف و سریعتر احساس میشود.
نمایندگان کنگره در کمیتههای علم، فضا و تکنولوژی مجلس نمایندگان و سنات، پیش از این جلساتی برای بررسی روند مجوزدهی افایای برگزار کردهاند. بسیاری از آنها نگرانی خود را از اینکه فرآیندهای اداری کند، میتواند پیشرفت آمریکا در مسابقه فضایی جدید را دچار اختلال کند، اعلام داشتهاند.
اسپیسایکس در سالهای اخیر رکوردهای متعددی در تعداد پرتابهای سالانه، بازیابی بسترهای فالکون ۹ و توسعه سیستم استارشپ ثبت کرده است. این شرکت در حال حاضر یکی از اصلیترین تأمینکنندگان خدمات پرتاب برای ناسا، نیروی فضایی آمریکا و مشتریان تجاری بینالمللی محسوب میشود.
افایای نیز در بیانیههای اخیر خود تأکید کرده که ایمنی عمومی اولویت اول این سازمان است و هرگونه انحراف از مجوزهای صادره، حتی در صورت عدم ایجاد حادثه، قابل قبول نیست. این آژانس اعلام کرده که در حال بازبینی فرآیندهای مجوزدهی برای تسریع در پردازش درخواستهاست.
پیشبینی میشود که در ماههای آینده، نتایج بررسیهای کنگره و مذاکرات بین اسپیسایکس و افایای، مسیر آینده تنظیم مقررات فضایی تجاری در آمریکا را تعیین کند. نتیجه این پرونده میتواند الگوئی برای روابط بین رگولاتورها و شرکتهای فضایی نوظهور در سایر کشورها نیز باشد.



