سیستم نسخه الکترونیکی که با هدف ساماندهی نظام دارویی و کنترل مصرف داروهای گرانقیمت و بیماران خاص راهاندازی شده، اکنون با چالشهای متعدد روبرو است که روند دریافت دارو را برای بیماران دشوار کرده است. از قطعی مکرر سامانه و عدم بهروزرسانی پزشکان تا تایید نشدن کامل اقلام دارویی و محدودیت در تعداد داروهای تایید شده، مشکلاتی است که بیماران، داروخانهها و پزشکان را دچار سرگردانی میکند.
مشکلات اصلی سامانه نسخه الکترونیکی
عدم بهروزرسانی برخی پزشکان، بهویژه پزشکان متخصص مسن، از مهمترین چالشهاست. این پزشکان از سیستم الکترونیکی استفاده نمیکنند و نسخه کاغذی مینویسند که در مراکز درمانی و داروخانهها پذیرفته نمیشود. قطعیهای مکرر سامانه نیز روال دریافت دارو را مختل کرده و صفهای طولانی در داروخانهها را به وجود میآورد.
در مواردی تمام اقلام دارویی تجویز شده توسط پزشک در سامانه تایید نمیشوند و بیماران ناچار به مراجعه مجدد به پزشک یا پرداخت هزینه آزاد دارو میشوند. همچنین سامانه در برخی موارد تعداد داروهای تایید شده را کمتر از مقدار تجویز شده محدود میکند که برای بیماران خاص و مزمن نیازمند مصرف مداوم دارو، مشکلساز است. عدم تطابق سامانه با نیازهای واقعی بیماران، مانند عدم امکان تمدید دارو قبل از اتمام کامل آن برای بیماران نگران افتدارو، از دیگر ایرادات است.
پیامدهای ناشی از مشکلات سامانه
این مشکلات سختیهای روحی و روانی زیادی را به بیماران تحمیل کرده است. بیماران برای دریافت داروهای خود ناچار به مراجعه مکرر به پزشک، داروخانه و مراکز درمانی میشوند که زمان و هزینه زیادی از آنها میگیرد. برخی بیماران که بهسبب مشکلات سامانه بهموقع به داروهای خود دسترسی ندارند، به ناچار به بازار قاچاق دارو روی میآورند. همچنین این چالشها هزینههای درمانی بیماران را افزایش داده است.
راهکارهای پیشنهادی برای بهبود سامانه
از بین بردن مشکلات فنی و بهروزرسانی و ترقی سامانه نسخه الکترونیکی برای تسهیل فرآیند دریافت دارو، الزامی است. آموزش پزشکان در خصوص بهرهگیری از سامانه و اطلاعرسانی به بیماران نحوه استفاده از این سیستم میتواند به حل مشکلات موجود کمک کند. در طراحی و اجرای سامانه باید به نیازهای گوناگون بیماران، از جمله بیماران خاص و مزمن، دقت شود. همچنین در تصمیمگیریهای مربوط به سامانه باید از نظرات پزشکان، بیماران، داروخانهها و دیگر ذینفعان بهره گرفته شود.
نتیجهگیری
نسخه الکترونیکی دارو مزایای بسیاری برای نظام سلامت کشور دارد، اما مشکلات موجود در این سامانه مانع از بهرهمندی کامل بیماران از این مزایا شده است. حل این چالشها و توجه به نیازهای بیماران باید در اولویت برنامهریزان نظام سلامت قرار گیرد.



