به گزارش خبرگزاری علمی، داستان کشف نهنگهایابی ناشناخته به دهه چهل میلادی برمیگردد وقتی بشر توانست قفل قدرت اتم را باز کند و آزمایش ترینیتی در ایالات متحده و بمبارانهای اتمی ژاپن، چرخهای از رقابت هستهای را در جهان آغاز نمود.
پس از پنجاه سال تنشهای هستهای، جامعه بینالملل در دهه نود میلادی به توافق رسید که برای جلوگیری از تشدید نزاعات اتمی، نیاز به مکانیزم شفافیت و پایش جهانی دارد. در نتیجه پیمان منع جامع آزمایشهای هستهای (CTBT) تدوین و توسط بسیاری از قدرتهای هستهای از جمله بریتانیا و کشورهای اروپایی امضا گردید، هرچند چین، هند و ایالات متحده از پیوستن به این پیمان خودداری کردند.
این فرآیند با وجود عدم الزامآوری کامل، هنجار جهانی علیه آزمایشهای هستهای را تقویت نمود و پایهگذاری شبکهای گسترده برای شنیدن، بو کردن و حس کردن هرگونه انفجار هستهای در هر نقطه از کره زمین را در پی داشت. سیستم نظارت بینالمللی (IMS) که از مرکز وین توسط سازمان CTBT اداره میشود، اکنون با بیش از سیصد ایستگاه پایش در سراسر جهان فعال است.
این شبکه جامع شامل یکصد و بیست ایستگاه لرزهنگاری، یازده میکروفون هیدروآکوستیک در اقیانوسها، شصت ایستگاه مادونصوت برای دریافت نویزهای فرکانس پایین و هشتاد آشکارساز گاز یا ذرات رادیواکتیو میباشد. بسیاری از این تأسیسات در مکانهای خلوت و دستنخورده قرار گرفتهاند؛ از جمله ایستگاه جزیره ویک در اقیانوس آرام که یکی از دورافتادهترین جزایر مرجانی جهان محسوب میشود.
حضور این حسگرهای پیشرفته در اعماق اقیانوسها و مناطق دورافتاده، فراتر از مأموریت اصلی خود در پایش فعالیتهای هستهای، منجر به کشفهای بیولوژیکی شگفتانگیز شده است. دادههای صوتی هیدروآکوستیک که برای تشخیص انفجارهای زیرآبینی طراحی شده بودند، ناگهان الگوهای صوتی ناشناس نهنگهای آبی را ثبت نمودند که تا پیش از این برای دانشمندان ناشناخته بودهاند.
تحلیلهای دقیق این سیگنالهای صوتی نشان داد که جمعیتهایی از نهنگهای آبی در نواحی دورافتاده اقیانوسها وجود دارند که هیچگاه توسط محققان مشاهده یا ثبت نشده بودند. این کشف علمی، نمونهای بارزی از است که چگونه فناوریهای توسعهیافته برای اهداف امنیتی، میتوانند به پیشرفتهای شگفتانگیز در دانشهای زیستی و اکولوژی اقیانوسها بینجامند.



