چین نخستین کشوری شد که نمونه‌های سمت نهان ماه را به زمین بازگرداند

یوکی چیان، زمین‌شناس قمری در دانشگاه هنگ‌کنگ، ماموریت‌های پیچیده چانگ‌ای ۵ و چانگ‌ای ۶ را برنامه‌های آزمایشی و عرصه‌ساز برای پرواز‌های سرنشین‌دار آتی چین به سطح ماه توصیف می‌کند. این ماموریت‌ها همانند پرواز‌های قمری آپولو در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، به فرود فضانوردان روی سطح ماه و پرتاب آن‌ها به مدار ماه نیاز خواهند داشت.

راهبرد بلندمدت چین هرچند با مقصد فرود‌آوردن فضانوردان روی ماه طراحی شده، مزایای علمی برای فهمیدن منظومه شمسی نیز دارد. نمونه‌های چانگ‌ای ۵ جوان‌تر از مواد جمع‌آوری‌شده توسط آمریکایی‌ها و روس‌ها بودند و عمدتا از بازالت‌ها یا گدازه‌های سردشده ناشی از فوران‌های آتشفشانی باستانی ماه به دست آمده‌اند.

دو تیم تحقیقاتی تحت رهبری چین به این نتیجه رسیدند که این بازالت‌ها تقریبا دو می‌لیارد سال قدمت دارند؛ یافتی که نشان می‌دهد فعالیت‌های آتشفشانی روی ماه در مقایسه با بازه زمانی استنباط‌شده از نمونه‌های ماموریت‌های آپولو و لونا، دست‌کم یک می‌لیارد سال قدمت بیش‌تری دارند.

چین با پرتاب چانگ‌ای ۶ در ۱۴ اردیبهشت امسال، جاه‌طلبی‌های علمی خود را فرا‌تر برد. این فضاپیما مأموریت داشت که مواد ماه را از سمت همیشه ناپیدای ماه جمع‌آوری و به زمین بفرستد. سمت پیدای ماه با دشت‌های گسترده و تیره‌ای که وقتی گدازه‌های باستانی در آن‌ها جاری می‌بودند پوشیده شده؛ در حالی که سمت دور دهانه‌های کمتر و پوسته‌ی ضخیم‌تری دارد.

از آنجا که نیمه نهان ماه هرگز رو به زمین قرار نمی‌گیرد، برقراری ارتباط مستقیم با ماه‌نشین‌ها در آنجا غیر‌ممکن است و این امر دسترسی موفق به فضاپیما‌ها را دشوار می‌سازد. سازمان فضایی چین برای تسلط بر این مشکل، به دو ماهواره رله یا بازپخش به نام‌های کوئچا و کوئچا ۲ که از قبل به مدار ماه فرستاده شده بودند، تکیه کرد.

چانگ‌ای ۶ پس از چند هفته گردش در مدار ماه، روی محوطه‌ای در لبه حوضه قطب جنوب-آیتکن که قدیمی‌ترین و عمیق‌ترین دهانه برخوردی ماه است، فرود آمد. این ماه‌نشین که به مته و بیلچه مکانیکی مجهز بود، دو روز را صرف جمع‌آوری سنگ و خاک ماه از محوطه‌ی اطراف و سطح زیرین ماه کرد.

چانگ‌ای ۶ یک ماه‌نورد کوچک را روی سطح ماه مستقر کرد که تصویری از ماه‌نشین در حال برافراشتن پرچم چین ثبت نمود. سپس در ۱۴ خرداد، موشک نصب‌شده روی ماه‌نشین چانگ‌ای ۶، محفظه حاوی نمونه‌ها را به مدار ماه پرتاب کرد. مواد سه روز بعد به مدارگرد ماموریت که از قبل در مدار باقی مانده بود، منتقل شدند.

بخشی از نمونه‌های چانگ‌ای ۶ به‌طور دائم ذخیره خواهد شد و بخشی دیگر در اختیار پژوهشگران چینی و خارجی قرار می‌گیرد تا بررسی‌های بیش‌تر روی آن‌ها انجام شود.

مطالب مشابه