پژوهشهای اخیر نشان میدهند فعالیتهای خلاقانه همچون نواختن ساز، بازی ویدئویی، رقص و نقاشی، فراتر از یک سرگرمی، میتوانند در حفظ سلامت مغز و کندکردن روند پیری آن نقش مؤثری ایفا کنند.
مطالعه جدید: اندازهگیری سن مغزی با مدل «ساعتهای مغزی»
در یک مطالعه نوین، محققان از مدل «ساعتهای مغزی» بهره گرفتند که فاصله بین سن واقعی افراد و سنی را که بر اساس ساختار و عملکرد مغز برآورد میشود، محاسبه میکند. نتایج آشکار ساخت که در نواحی مغزی که بیشتر در برابر پیشرفت سن آسیبپذیر هستند، فعالیتهای خلاقانه باعث تقویت ارتباطات بین بخشهای مختلف مغز میشود. نکته قابل توجه این است که حتی آغاز یادگیری یک مهارت خلاقانه در سنین بالا نیز میتواند اثرات محافظتی بر مغز داشته باشد.
روش تحقیق و جامعه آماری
به گزارش نیچر، محققان دادههای تصویربرداری مغزی بیش از ۱۲۰۰ نفر از ۱۰ کشور را تحلیل کردند تا مدلی بسازند که سن مغز را بر پایه سطح همکاری و هماهنگی بین نواحی مغزی پیشبینی نماید. سپس این مدل بر روی ۲۳۲ داوطلب شامل رقصندگان حرفهای تانگو، نوازندگان، هنرمندان تجسمی و بازیکنان بازیهای ویدئویی اجرا شد تا اختلاف بین سن مغزی و سن واقعی (فاصله سنی مغز) تعیین گردد.
🔗 بیشتر بخوانید: بهترین بازی های نوستالژی و قدیمی کامپیوتر ؛ ۴۰ بازی درخور!
نتایج: رقصندگان تانگو پیشتاز بودند
یافتهها نشان داد که تمام فعالیتهای مورد بررسی میتوانند روند پیری مغز را به تأخیر بیندازند، هرچند این تأثیر در افراد حرفهای بسیار پررنگتر است. در میان گروهها، رقصندگان حرفهای تانگو بیشترین مزیت را داشتند؛ مغز آنها به طور میانگین حدود هفت سال جوانتر از سن واقعیشان به نظر میرسید. محققان معتقدند ترکیبی پیچیده از حرکات، هماهنگی حرکتی، تمرکز عمیق و برنامهریزی لحظهبهلحظه که در تانگو وجود دارد، مغز را به شیوهای منحصر به فرد فعال و جوان نگه میدارد.
تمرکز اثرات در ناحیه فرونتوپاریتال
بررسیهای تکمیلی указа کرد که اثر محافظتکننده خلاقیت بیشترین وضوح را در ناحیه فرونتوپاریتال (پیشانی-جداری) دارد که وظیفه حافظه کاری و تصمیمگیری را بر عهده دارد. این ناحیه معمولاً از نخستین بخشهایی است که تحت تأثیر پیشرفت سن دچار تحلیل میشود. در افراد با مهارت بالا، ارتباطات عصبی در نواحی مربوط به کنترل حرکت، هماهنگی و درک ریتم نیز قویتر مشاهده شد.



