ادعای رایج درباره نابودی ساکنان باستانی جزیره ایس‌تر به دلیل استیفای بی‌رویه از منابع طبیعی، اخیرا توسط محققان به چالش کشیده شده است. تحلیل‌های جدید روش‌های کشاورزی تاریخی نشان می‌دهد که جمعیتی کوچک و پایدار تا پیش از ورود اروپایی‌ها برای قرن‌ها در این جزیره زندگی می‌کردند.

جزیره ایس‌تر یا رپا‌نویی در اقیانوس آرام، که به خاطر مجسمه‌های سنگی غول‌پیکر شهرت دارد، از حدود سال ۱۲۰۰ می‌لادی محل سکونت پلی‌نزیایی‌ها بوده است. در آن دوره حدود ۱۶۴ کیلوم‌تر مربع از جزیره با جنگل‌های نخل پوشانده شده بود، اما این جنگل‌ها به احتمال زیاد به دلیل ترکیبی از حضور خرموش‌ها و بهره‌برداری بیش از حد نابود شدند.

روایت معروفی که توسط جرد دایموند، مورخ و جغرافیدان آمریکایی، ترویج شده بود، مدعی بود که بهره‌برداری ناپای‌دار از منابع منجر به رشد بی‌رویه جمعیت و در نهایت فروپاشی اجتماعی پیش از ورود اروپایی‌ها در سال ۱۷۲۲ شده است. اما محققان امروزی می‌گویند که افسانه زیست‌بوم‌کشی رپا‌نویی باید به عنوان یک فرضیه منسوخ تلقی شود.

ساکنان جزیره عمدتا از طریق باغ‌داری صخره‌ای امرار معاش می‌کردند؛ روشی که در مناطق با خاک نامناسب و آب‌وهوا نامساعد رایج است. در این روش سنگ‌ها در اطراف مزارع پراکنده می‌شوند تا زیستگاه‌های کوچک و بادشکن بسازند، رطوبت نگه داشته شود و مواد معدنی فراهم آید. مطالعات قبلی برآورد می‌کردند که ۲۱ کیلوم‌تر مربع از جزیره تحت پوشش باغ‌های صخره‌ای بوده و می‌توانسته از جمعیتی بیش از ۱۶ هزار نفر پشتیبانی کند.

در مطالعه جدید، کارل لیپو از دانشگاه بینگهمتون در نیویورک به همراه همکارانش، با ترکیب تصاویر ماهواره‌ای، مدل‌های یادگیری ماشین و بازدید‌های می‌دانی، باغ‌های صخره‌ای را بازآرزی کردند. داده‌ها نشان داد که بیش‌ترین مساحت این باغ‌ها تنها ۰٫۷۶ کیلوم‌تر مربع بوده است. محققان برآورد می‌کنند که چنین سیستمی نمی‌توانسته از بیش از چهار هزار نفر پشتیبانی کند، رقمی که تقریبا با جمعیت موجود در زمان ورود اروپایی‌ها هم‌خوانی دارد. تیم استدلال می‌کند که جمعیت جزیره تا زمان ورود اروپایی‌ها به طور چشمگیری ثابت مانده است.