سهام اکثر شرکت‌های فناوری ایالات متحده همانند انویدیا، مایکروسافت، متا و تسلا روز دوشنبه برای یک سقوط خیره‌کننده‌ی یک تریلیون دلاری آماده بودند؛ چون هراس از یک مدل گسترش یافتهی هوش مصنوعی چینی با نام «دیپ‌سیک» علتایجاد نگرانی بین اندوخته‌گذاران شد.

به حرف های‌ی نیویورک پست، سهام انویدیا در معامله های اولیه (Pre Market) تقریباً ۱۳ درصد سقوط کرد و صدها میلیارد دلار از قیمت آن کاسته شد. دیپ‌سیک یک استارتاپ مستقر در چین به‌شمار می‌آید که بعد از راه‌اندازی یک مدل بزرگ زبانی متن‌باز رایگان در آذرماه، موج رسانه‌ای بزرگی را در صنعت هوش مصنوعی به وجود اورده است.

DeepSeek ادعا می‌کند که مدل گسترش یافتهی هوش مصنوعی‌اش را تنها در دو ماه و با هزینه‌ی کمتر از ۶ میلیون دلار و بدون دسترسی به بهترین تراشه‌های کامپیوتری انویدیا گسترش داده و این در تضاد شدید با میلیاردها دلاری است که غول‌های فناوری غربی طبق معمولً برای تحقیقات و تراشه‌های هوش مصنوعی هزینه می‌کنند.

کارکرد دیپ‌سیک تردیدهایی را در رابطه کارکرد کل زنجیره‌ی فراهم صنعت هوش مصنوعی آمریکا و این که آیا آمریکا واقعاً نسبت به رقیب مهم ژئوپلیتیکی خود برتری دارد یا نه، تشکیل کرد.

آنتونی اسپوزیتو، مدیرعامل Island Capital Investments، او گفت: «اعلامیه‌ی DeepSeek از چین چیزی جز یک موشک بالستیک اسکاد مالی نبوده است که به سمت بازار سهام ایالات متحده شلیک شد؛ این بازار زیاد شکننده‌تر از حد فکر است.» او اذعان کرد که جو اضطراب هوش مصنوعی، سطح قیمتی بازارهای مالی را به بیشترین حد خود می‌رساند.

بازار سهام مرتبط با هوش مصنوعی این هفته با انتشار کردن مدل R1 از سوی DeepSeek تکان خورد. سازنده‌ی دیپ‌سیک ادعا می کند کارکرد برتر نسبت به فناوری OpenAI را تنها با ۳ درصد هزینه‌ی OpenAI اراعه می‌دهد.

بیشترین زیان فهمید سهام انویدیا شد که در یک روز حداقل ۵۰۰ میلیارد دلار از قیمت بازار آن کاسته شد. این عدد به‌راحتی می‌تواند افزایش یابد و سقوط‌هایی را تشکیل کند که به گمان زیادً انویدیا نمی‌خواهد بخشی از آن باشد. سهام انویدیا در ادامه‌ی روز معاملاتی دوشنبه بیشتر از ۱۵ درصد افت یافت و تأثیرات گزارش‌های دیپ‌سیک بر دیگر غول‌های فناوری نیز گسترش یافت.

زیان عظیم انویدیا به‌راحتی بزرگ‌ترین زیان بازار سهام یک شرکت آمریکایی از نظر قیمت بازار در یک روز خواهد می بود. انویدیا رکورد قبلی بیشترین زیان بازار در یک روز را نیز در اختیار دارد؛ در ۳ سپتامبر ۲۰۲۴ (۱۳ شهریور)، ۲۷۹ میلیارد دلار از قیمت بازار آن کاسته شد.

در زمان نگارش این نوشته، شاخص نزدک ۳٫۴۳ درصد و شاخص S&P 500 تا ۱٫۹ درصد افت یافته است. افت قیمت بازار انویدیا به‌قدری بزرگ است که انویدیا دیگر ارزشمندترین شرکت جهان نیست. انویدیا این گفتن را به اپل واگذار و به رتبه‌ی سپس از میکروسافت سقوط کرد.

به‌شکل شگفتی‌آوری دیپ‌سیک برای آموزش مدل R1 خود از پردازنده‌های گرافیکی انویدیا منفعت گیری کرده است. احتمالا این نوشته برای انویدیا مثبت برسی بشود، اما می‌تواند جهت کم شدن بزرگی برای بازار سهام شرکت‌های مرتبط با هوش مصنوعی باشد.

تا این لحظه آموزش مدل‌های هوش مصنوعی زیاد هزینه‌بر بوده است. مطابق گزارش‌ها، OpenAI در سال ۲۰۲۴ متحمل زیان ۵ میلیارد دلاری شد و این شرکت روزانه ۷۰۰ هزار دلار برای اجرای ChatGPT هزینه می‌کند. اگر مدل R1 دیپ‌سیک بتواند با مدل o1 شرکت OpenAI با تنها ۳ درصد از هزینه‌ی OpenAI رقابت کند، می‌تواند صنعت هوش مصنوعی را به‌طور کلی تحول دهد.