دنبالهدار بینستارهای ۳I/ATLAS مهمان کهنتر از منظومه شمسی از قلب کهکشان راهشیری, دنبالهدارِ تازه کشفشده ۳I/ATLAS به عنوان سومین مهمان بینستارهای شناسایی شده که به منظومه شمسی وارد شده، توجه گسترده ستارهشناسان را به خود جلب کرده است. این جرم آسمانی در روزهای اخیر کشف گردید و بلافاصله تیمهای رصد در سراسر جهان برای جمعآوری دادههای دقیقتر در خصوص ویژگیهای مداری، ترکیباتی و منشأ آن فعال شدند.

تحلیلهای اولیه تفاوتهای بنیادینی را میان این دنبالهدار و دو پیشینۀ معروف یعنی اوموآموا و بوریسوف آشکار ساخت. کشف همزمان با دفاع از پایاننامه؛ تصادفی که به پیشرفت علمی منجر شد روایت کشف این دنبالهدار حاشیهای جذاب دارد. ماتیو هاپکینز، محقق جوان، درست یک روز پس از دفاع موفق از پایاننامه دکترای خود در زمینه مدلسازی اجرام بینستارهای در کهکشان راهشیری، با خبر کشف ۳I/ATLAS روبرو شد.

او که قصد داشت برای اصلاحات پایاننامه استراحت کند، بلافاصله به کار بازگشت و با بهرهگیری از مدل نوین خود، تحلیلی بیسابقه از مسیر و منشأ این مهمان بینستارهای ارائه داد.

منشأ در قرص ضخیم کهکشان؛ کهنتر از عمر منظومه شمسی بر اساس مدلسازیهای انجامشده، احتمال قوی وجود دارد که دنبالهدار ۳I/ATLAS از سیارهای کهن در قرص ضخیم کهکشان راهشیری سرچشمه گرفته باشد. این ناحیه کهکشان شامل ستارههای بسیار کهنسالی است که عمر آنها از عمر منظومه شمسی (حدود ۴.۶ میلیارد سال) فراتر میرود.

بنابراین این دنبالهدار احتمالاً میلیاردها سال در فضای میانستارهای سرگردان بوده تا در نهایت به منظومه ما راه یابد. پروفسور لینتات این موضوع را شوقانگیزترین بخش کشف مینامد، زیرا نخستین بار است که نمونهای از مواد اولیه این ناحیه کهن کهکشان برای مطالعه در دسترس قرار گرفته است. سرعت و رنگ متمایز؛ نشانههای متفاوتی از پیشینها یکی از تفاوتهای بارز ۳I/ATLAS با دو پیشینۀ خود، سرعت بسیار بالاتر آن است.

این دنبالهدار با سرعت تقریبی ۵۷ کیلومتر بر ثانیه در حال حرکت است، که تقریباً دو برابر سرعت اوموآموا و بوریسوف میباشد.

ه دنبالهدارهای معمول منظومه شمسی. این ویژگیها گویای ترکیب شیمیایی و تاریخ حرارتی متفاوتی است که ریشه در محیط کهن و متفاوت کهکشان دارد.

اهمیت علمی پنجرهای به گذشته دور کهکشان مطالعه این دنبالهدار فرصت منحصربهفردی برای درک شیمیاء و فیزیک سیارهسازی در دورههای اولیه کهکشان فراهم میکند. از آنجا که مواد تشکیلدهنده ۳I/ATLAS تقریباً بدون تغییر از زمان شکلگیری ستاره مادر خود باقی ماندهاند، تحلیل طیف و ترکیب ایزوتوپی آن میتواند اطلاعاتی حیاتی درباره شرایط حاکم در قرص ضخیم کهکشان میلیاردها سال پیش فاش سازد.

این کشف نه تنها مدلهای دینامیکی کهکشان را چالش میکند، بلکه مسیر جدیدی برای کاوشهای آتی در زمینه ژئوشیمیاء بینستارهای باز میکند.