ئوبانک‌ها متولد شدند تا انجام کارهای بانکی ساده‌تر و هرچه سریع تر بشود. مقصد این بانک‌های دیجیتال بی‌نیاز کردن کاربران از مراجعه حضوری به بانک، معطل شدن در صف انتظار و صبر چند ساعته یا حتی چند روزه برای انجام فرایندهای پیچیده پولی و بانکی می بود. اولین نمونه از این بانک‌های مبتنی بر اینترنت و خدمات دیجیتال نزدیک به ۹ سال قبل در انگلستان متولد شد و در ایران هم از آخرین سال‌های دهه ۹۰ شمسی اولین نئوبانک‌های ایرانی متولد شدند.

از زمان راه‌اندازی اولین نئوبانک‌های ایرانی، اکثر بانک‌های سنتی دست‌به‌کار تشکیل نئوبانک شدند و از این طریق به نیاز کاربرانی که با پیشرفت تکنولوژی به جستوجو بانک‌هایی بودند که صفر تا ۱۰۰ خدماتشان آنلاین، سریع و بی‌دردسر باشد جواب دهند.

یقیناً نئوبانک‌ها در ایران بعضی اوقات با شعبه دیجیتال و مجازی بانک‌های سنتی نادرست گرفته خواهد شد. نئوبانک در معنی دقیق کلمه باید یک بانک تماما آنلاین باشد که هیچ یک از خدماتش نیازمند مراجعه حضوری به بانک نباشد؛ در واقع، نئوبانک واقعی شعبه فیزیکی ندارد که مشتریان و کاربران به آن مراجعه کنند.

در ایران هرچند نمونه کامل نئوبانک با همین مشخصات وجود دارد اما برخی از بانک‌هایی که به‌گفتن نئوبانک معارفه خواهد شد در اصل شعبه مجازی یک بانک سنتی می باشند و امکان پذیر برای برخی از خدمات از مشتریان بخواهند که به‌صورت حضوری به بانک مراجعه کنند.

کیفیت فنی و کیفیت خدماتی که این نئوبانک‌ها اراعه می‌کنند هم با یکدیگر متفاوت است. همین تفاوت‌ها علتشده همانند هر حوزه فرد دیگر، نئوبانک‌ها هم در معرض قیاس با یکدیگر قرار بگیرند. تعداد بسیاری از کاربران وقتی که می‌خواهند در یک نئوبانک‌ حساب باز کنند به گمان زیاد اولین سوالشان این است که کدام نئوبانک از همه بهتر است؟

به گمان زیاد جواب‌های متغیری برای این سوال وجود دارد. هر کاربر قاعدتا مشابه با نیاز یا انتظاری که از یک نئوبانک دارد یکی از آن‌ها را به‌گفتن «بهترین» معارفه می‌کند. اما آمارها چه پاسخی برای این سوال دارند؟ زومیت برای این که با استناد به آمار و رقم های و نظرات جمعی از کاربران به این سوال جواب دهد فروشگاه‌های دانلود نرم‌افزار و اپلیکیشن را معیار قرار داده و امتیاز، آمار نصب و نظرات کاربران را بازدید کرده است.

در این بازدید‌ها هفت نئوبانک مد نظر قرار گرفت: آبانک (متعلق به بانک آینده)، بانکینو (متعلق به بانک خاورمیانه)، بلوبانک (متعلق به بانک سامان)، توبانک (متعلق به بانک گردشگری)، فردابانک (متعلق به بانک ایران زمین)، ویپاد (متعلق به بانک پاسارگاد) و های‌بانک (متعلق به بانک کارآفرین).

پلتفرم بازدید امتیاز، آمار نصب و نظرات کاربران هم سه فروشگاه دانلود نرم‌افزار و اپلیکیشن بوده است: بازار و مایکت برای کاربران اندروید و سیب‌اپ برای کاربران سیستم عامل iOS. گفتنی است که فقط فروشگاه‌های دانلود اپلیکیشنی در این گزارش بازدید شده‌اند که همه نئوبانک‌های نام‌برده در آن وجود دارند؛ به این علت فروشگاه‌های خارجی همانند گوگل‌پلی استور و اپ استور در این بازدید در نظر گرفته نشده‌اند.

اولین فاکتوری که برای قیاس نئوبانک‌ها مورد نظر قرار گرفت، ستاره‌ها یا همان امتیازاتی است که کاربران برای اپلیکیشن هریک از این نئوبانک‌ها ثبت کرده‌اند. آمار و ارقامی که در این گزارش ذکر شده آماری است که تا آخر فروردین ماه ۱۴۰۳ در سه فروشگاه بازار، مایکت و سیب‌اپ به ثبت رسیده است. بازدید امتیازات و ستاره‌های نئوبانک‌ها مشخص می کند از این نظر، رقابت و نزدیکی بین ویپاد و بلوبانک در جریان است.

در بازه وقتی مد نظر این گزارش، در پلتفرم بازار در کل بیشتر از ۱۱۸ هزار رأیی که برای ویپاد ثبت شده، امتیاز این نئوبانک از ۵ ستاره، ۴.۸ است. در همین پلتفرم امتیازی که کاربران در کل ۴۱ هزار و ۷۰۰ رأی به بلوبانک داده‌اند ۴.۵ است.

در پلتفرم مایکت در کل بیشتر از ۳۹ هزار رأی برای ویپاد ثبت شده و امتیاز این نئوبانک ۴.۷ است اما به بلوبانک مجموعا بیشتر از ۵۰ هزار رأی داده شده که امتیاز این نئوبانک را به ۴.۸ رسانده است. در سیب‌اپ هم ۸۳ نظر برای ویپاد ثبت شده و امتیاز این نئوبانک ۲.۷ بوده است. برای بلوبانک در کل ۴۱۷ رأی ثبت شده و میانگین امتیاز این نئوبانک ۴.۹ بوده است.

بانکینو در پلتفرم بازار از مجموع بیشتر از چهار هزار و ۸۰۰ رأی امتیاز ۳.۶ را دارد؛ در مایکت از نزدیک به چهار هزار و ۵۰۰ رأی به امتیاز ۴.۴ رسیده و در سیب‌اپ هم ۲۶ رأی برای بانکینو ثبت شده و امتیاز این نئوبانک را به ۴.۲ رسانده است.

آبانک هم در پلتفرم بازار امتیاز شبیه بانکینو را دارد و از مجموع بیشتر از سه هزار و ۲۰۰ رأی امتیاز ۳.۶ را پیدا کرده است. امتیاز آبانک در مایکت ۴ (از مجموع بیشتر از دو هزار و ۱۰۰ رأی) است و در سیب‌اپ هم با ۶۱ رأی، امتیاز ۲.۸ را دریافت کرده است.

برای توبانک در «بازار» تا آخر فروردین‌ماه در کل بیشتر از سه هزار و ۲۰۰ رأی ثبت شده و امتیاز ۳.۷ به دست آمده است. امتیاز این نئوبانک در مایکت ۴.۲ (از بیشتر از دو هزار و ۶۰۰ رأی) و در سیب‌اپ امتیاز ۲ (از مجموع ۵۱ رأی) است.

های‌بانک بر پایه ۲۸۰ رأیی که در پلتفرم بازار برایش ثبت شده امتیاز ۳.۱ را دارد؛ در مایکت امتیازش ۳.۹ (از مجموع ۳۰۱ رأی) است و در سیب‌اپ هم با ۱۷ رأیی که ثبت شده امتیاز ۳.۶ را پیدا کرده است.

فردابانک در پلتفرم بازار با ۴۴۳ رأیی که برایش ثبت شده امتیاز ۲.۴ را پیدا کرده و در مایکت هم ۴۷۸ کاربر به اپلیکیشن این نئوبانک امتیاز داده‌اند و میانگین امتیاز این اپلیکیشن ۳.۳ است. فردابانک در بین نئوبانک‌های بازدید‌شده در این گزارش، تنها نئوبانکی است که اپلیکیشن آن در پلتفرم سیب‌اپ حاضر نیست.

یکی دیگر از معیارهایی که در قیاس نئوبانک‌های ایرانی مورد بازدید قرار گرفته آمار دانلود و نصب اپلیکیشن‌ها در سه پلتفرم بازار، مایکت و سیب‌اپ تا آخر فروردین ۱۴۰۳ است.

قیاس آمار نصب مشخص می کند در هر سه پلتفرم یادشده آمار دانلود و نصب اپلیکیشن بلوبانک بیشتر از دیگر نئوبانک‌ها است. این اپلیکیشن در بازار بیشتر از ۶ میلیون نصب، در مایکت بیشتر از ۵ میلیون دانلود و در سیب‌اپ بیشتر از ۱۱۵ هزار دریافت داشته است. ویپاد به‌گفتن نئوبانکی که نزدیک به ۲۰ ماه از فعالیتش می‌گذرد، بیشتر از ۳ میلیون نصب از طریق بازار، زیاد تر از ۲ میلیون دانلود از پلتفرم مایکت و زیاد تر از ۳۶ هزار دریافت هم در سیب‌اپ داشته است.

نئوبانک بعدیِ دارای بیشترین مقدار دانلود و نصب، بانکینو است که بیشتر از ۵۰۰ هزار نصب در بازار داشته، ۴۰۰ هزار دانلود را در مایکت ثبت کرده و از طریق سیب‌اپ هم زیاد تر از ۱۲ هزار بار دریافت شده است. آبانک هم آماری تقریبا شبیه بانکینو دارد. اپلیکیشن آبانک از طریق پلتفرم بازار زیاد تر از ۵۰۰ هزار نصب داشته است. این اپلیکیشن ۳۰۰ هزار بار از مایکت دانلود شده و آمار دریافت آن از سیب‌اپ هم بیشتر از ۱۹ هزار مورد بوده است.

تا آخر فروردین امسال، توبانک را از نظر آمار دریافت و نصب باید در رتبه پنجم قرار داد. این اپلیکیشن در هر یک از فروشگاه‌های بازار و مایکت بیشتر از ۲۰۰ هزار دانلود و نصب داشته و در سیب‌اپ هم زیاد تر از ۲۴ هزار دریافت داشته است. های‌بانک در بازار، مایکت و سیب‌اپ به‌ترتیب ۵۰ هزار، ۳۲ هزار و ۳ هزار و ۸۰۰ دانلود و نصب را ثبت کرده است. اپلیکیشن فردابانک هم بیشتر از ۵۰ هزار دانلود در بازار و ۴۸ هزار نصب هم از طریق مایکت داشته است (این اپلیکیشن در سیب‌اپ وجود ندارد) که کمترین مقدار دانلود و نصب را در بین رقیب ها دارد.

در قیاس بین نظرات کاربران درمورد اپلیکیشن نئوبانک‌های گوناگون کامنت‌هایی که کاربران برای اپلیکیشن نئوبانک‌ها در پلتفرم‌های بازار، مایکت و سیب‌اپ ثبت کرده‌اند بازدید شده است. کلیت نظرات ثبت‌شده تا آخر روز ۳۱ فروردین ۱۴۰۳ مشخص می کند رضایت کلی از دو نئوبانک ویپاد و بلو زیاد تر از دیگر نئوبانک‌ها است. این دو نئوبانک هم خدمات بیشتری به کاربران و مشتریان خود اراعه خواهند داد، هم کیفیت فنی بالاتری دارند و باگ‌های کمتری داشته‌اند.

برای بازدید نظرات کاربران درمورد هر یک از اپلیکیشن‌های نئوبانک‌ها کامنت‌هایی که کاربران در پلتفرم بازار نوشته بودند، مورد بازدید قرار گرفت. علت انتخاب پلتفرم بازار برای بازدید نظرات این است که در این پلتفرم نسبت به مایکت و سیب‌اپ تعداد کامنت‌های بیشتری به نمایش درآمده و قابل بازدید است. یقیناً بدیهی است که بازدید همه چندین هزار کامنت‌ ثبت‌شده ممکن نیست؛ به این علت، کامنت‌های جدیدتر مربوط به آخرین نسخه اپلیکیشن‌ها که در بازه وقتی اسفند ۱۴۰۲ تا آخر فروردین ۱۴۰۳ انتشار شده، در این گزارش مورد بازدید قرار گرفته است.

درمورد بلوبانک تنها مشکلی که توسط تعدادی از کاربران نقل شده می بود ابراز مشکل در ورود به اپلیکیشن بعد از آپدیت برخی نسخه‌ها می بود. در خصوص ویپاد هم به نظر می‌رسد تعدادی از کاربران در آخرین نسخه به‌روزرسانی‌شده اپلیکیشن ویپاد که مربوط به اسفند ماه ۱۴۰۲ است، باگ‌ها و مشکلاتی را نقل کرده‌اند. این در حالی است که دیگر اپلیکیشن‌ها در فرایند نصب و ورود برنامه دچار مشکل می باشند و در بین نظرات کامنت‌های مختلفی با این مضمون نوشته شده است.

به جز ویپاد و بلوبانک که مشکلات فنی کمتری دارند در رابطه دیگر نئوبانک‌ها شکایت‌هایی از این دست نسبتا زیاد بوده است. برای مثال، مشکل در نصب و ورود به برنامه در رابطه بانکینو گزارش شده است؛ کاربران در رابطه اپلیکیشن توبانک اظهار کرده‌اند که بعد از نصب نسخه آخر این برنامه خطای ۴۰۰ و در مواردی خطای ۴۰۴ دریافت کرده‌اند و به طور کلی نسبت نظرات مثبت به نظرات منفی در رابطه توبانک تقریبا برابر بوده و امتیاز میانه ۳.۷ برای این نئوبانک هم همین نوشته را تایید کند.

خطای سرور و قطعی از جمله ضعف‌های فنی است که در رابطه اپلیکیشن نئوبانک‌های فرد دیگر همانند آبانک، فردابانک و های‌بانک در کامنت‌های کاربران اشاره شده است. در خصوص آبانک کاربران حرف های‌اند که خطای سرور دریافت می‌کنند. برخی کاربران هم نوشته‌اند که زمان خواست صدور کارت با اشتباه از سوی اپلیکیشن روبه رو شده‌اند. خروج ناگهانی از اپلیکیشن هم مشکل فرد دیگر است که کاربران آبانک در کامنت‌ها به آن اشاره کرده‌اند.

های‌بانک هم مطابق حرف های کاربران دچار قطعی و خطای سرور می‌بشود یقیناً مسئله مهم در رابطه این نئوبانک این است که آخرین به‌روزرسانی این اپلیکیشن ویژگی‌های مثبتی داشته و کاربران اظهار کرده‌اند که این اپلیکیشن بهتر از قبل شده است.

فردابانک یکی دیگر از نئوبانک‌هایی است که مشکلات گوناگون آن توسط کاربران اظهار شده و کامنت‌های منفی بسیاری روی پلتفرم بازار برایش به ثبت رسیده است. مشکل احراز هویت و مشکل افتتاح حساب که جزو اولین خدمات یک نئوبانک است که کاربران با آن چالش دارند.

مشکلات نئوبانک‌ها فقط هم به اپلیکیشن و مسائل فنی‌ محدود نمی‌بشود؛ این نئوبانک‌ها محدودیت‌هایی در خدمات بانکی‌شان هم دارند. برای مثال، کاربران به نوشته کم شدن کیفیت کارت‌های بلوبانک اشاره و از آن شکایت کرده‌اند. هم‌این چنین، پیشنهادهایی همانند اضافه شدن چک دیجیتال و چک صیادی به خدمات بانکی بلوبانک هم دیده می‌بشود. تقاضای وام بلوبانک با مبلغ زیاد تر، سود کمتر و افزایش زمان بازپرداخت وام‌ها نیز جزو خواست‌هایی است که کاربران در پلتفرم بازار نقل کرده‌اند.

امکانات کم حاضر در اپلیکیشن یکی از ایراداتی است که در کامنت‌های کاربران برای بانکینو تکرار شده است. آن‌ها هم‌این چنین از شدت پایین اراعه خدمت، همانند تأخیر در صدور و ارسال کارت، توسط این نئوبانک و طویل بودن فرایند افتتاح حساب شکایت دارند. آن‌ها به این که پیامک تراکنش‌های کمتر از ۵۰ هزار تومان برایشان ارسال نمی‌بشود هم انتقاد کرده‌اند.

یکی دیگر از خدمات مورد انتقاد در خصوص بانکینو سرویس وام‌دهی است که به نظر کاربران وامی که بانکینو اراعه می‌دهد خلاف تبلیغاتی است که در رابطه وام‌دهی انجام داده است. به حرف های‌ی کاربران، بانکینو برخلاف تبلیغاتش بر پایه ۶ ماه معدل حساب مشتریان به آن‌ها وام می‌دهد و علاوه بر این، مهلت بازپرداخت زیاد مختصر‌زمان یک‌ماهه دارد. این موارد جزو کامنت‌های منفی پرتکرار بوده است.

در رابطه توبانک ضعف‌هایی همانند عدم نمایش اسم انتقال‌دهنده‌ی مبلغ واریزی، عدم اراعه‌ی سرویس پل و خطاهای متعدد در سرویس خرید شارژ سیم‌کارت در تعداد بسیاری از نظرات به‌گفتن نقطه‌‌ضعف نقل شده است. کاربران این چنین ضعف حمایتتوبانک را گزارش داده‌اند.

به‌طور کلی، کاربران از سرویس وام‌دهی ویپاد رضایت بیشتری دارند. با دقت به این که این روزها نیاز و تمایل افراد برای دریافت وام زیاد تر از قبل شده است، وام‌دهی آسان، سریع و متعدد یکی از با اهمیت ترین مزیت‌های یک بانک یا نئوبانک محسوب می‌بشود. به نظر کاربران، ویپاد در این عرصه بهترین کارکرد را دارد و امکانات بهتری برای اراعه‌ وام برای کاربرانش فراهم کرده است؛ در روبه رو اما کاربران از سادگی کار کردن با اپلیکیشن بلوبانک، شدت بالای این پلتفرم، خدمات بانکی و کاربری کامل، سرویس‌های بی همتا و مشکلات فنی کمتر اپلیکیشن این نئوبانک رضایت دارند.