تحلیل جدید سیگنال واو شواهد قویتر بر منشأ فرازمینی و قدرت ۲۵۰ یانسکی, پژوهشهای اخیر بار دیگر توجه جامعه علمی را به سمت سیگنال واو معطوف کردهاند؛ سیگنالی که در ۱۵ اوت ۱۹۷۷ در رصدخانه رادیویی بیگایر دانشگاه اوهایو ثبت شده و تا به امروز یکی از بزرگترین معماهای اخترشناسی باقی مانده است.
نتایج تازه حاصل از بازبینی آرشیوهای منتشرنشده و بهکارگیری روشهای پیشرفته تحلیل داده، احتمال منشأ فرازمینی این سیگنال را تقویت کرده و نشان میدهد قدرت آن تا چهار برابر برآوردهای قبلی — یعنی نزدیک به ۲۵۰ یانسکی — بوده است. چرا سیگنال واو همچنان منحصر به فرد است؟ از لحظه کشف، فرضیات متعددی درباره منشأ این سیگنال مطرح شده، اما اکثریت آنها رد شدهاند.
یکی از اولین توضیحات، تداخل ناشی از ماهوارههای مصنوعی بود، اما تیم کشفکننده بلافاصله این احتمال را انکار کرد؛ چرا که ماهوارهها سیگنالهای گسترده و پراکنده تولید میکنند، نه موجی باریک، ناگهانی و بهصورت قطعشده که ویژگی بارز سیگنال واو است.
موقعیت استراتژیک در خط هیدروژن نکته حیاتی دیگر، قرارگیری سیگنال در نزدیکی خط هیدروژن (۱۴۲۰ مگاهرتز) است؛ باندی از طیف رادیویی که به دلیل نویز طبیعی پایین، برای ارتباط بین تمدنهای هوشمند گزینهای ایدهآل محسوب میشود.
جان کراوس، مدیر وقت رصدخانه اوهایو، در نامهای به کارل سیگن در سال ۱۹۹۴ نوشت سیگنال واو بهشدت نشانگر منشأ هوشمند و فرازمینی است، اما تا وقتی که مجدد مشاهده نشود، نمیتوان قضاوت قطعی کرد. بازبینی دادهها رد احتمالات زمینی و ماهوارهای تیم پژوهشی اخیر با بررسی مجدد دادههای بیگایر، نتیجه گرفت که منشأ سیگنال به احتمال زیاد زمینی نبوده و ناشی از تداخل درونی تلسکوپ نیز نیست.
محاسبات نشان میدهد اگر سیگنال ناشی از تداخل رادیویی رایج بود، نیاز به حداقل شش هزار سال رصد مداوم میبود تا بهصورت تصادفی چنین الگویی شکل گیرد. احتمال ماهوارهای نیز بررسی و رد شد؛ چرا که ماهوارههای دهه ۱۹۷۰ در موقعیت مورد نظر حضور نداشتند و حتی در صورت عبور، تنها کسری از ثانیه در میدان دید تلسکوپ میماندند، در حالی که سیگنال واو به مدت ۷۲ ثانیه کامل ثبت شده است.
لعه، بازتعیین شدت سیگنال است. پژوهشگران نشان دادند قدرت سیگنال واو به نزدیک ۲۵۰ یانسکی رسیده، که حدود چهار برابر برآوردهای قبلی (۶۰ یانسکی) است.
پروفسور آبل مندز، مدیر آزمایشگاه زیستپذیری سیارات در دانشگاه پورتوریکو، بیان کرد این یافتهها راز سیگنال واو را حل نمیکنند، اما شفافترین تصویر از ماهیت و منشأ احتمالی آن را ارائه میدهند.
اکنون میتوانیم رصدهای آینده را هدفمندتر و دقیقتر طراحی کنیم. سیگنالهای واو ۲ و واو ۳ ردیابیهای جدید افز بر این، تیم پژوهشی در آرشیوها به دو سیگنال مشابه در سالهای ۱۹۷۷ و ۱۹۷۸ برخورد کرد که با نامهای واو ۲ و واو ۳ شناخته میشوند. این سیگنالها اگرچه ضعیفتر بودند، اما ویژگیهای شبیه سیگنال اصلی داشتند.
فرضیه جدید ابرتابش ناشی از مگنتار بر اساس این یافتهها، فرضیه تازهای در نخستین مقاله پروژه آرسیبو واو مطرح شده است سیگنال واو ممکن است ناشی از پدیده ابرتابش باشد؛ نوعی شراره مشابه لیزر در امواج رادیویی (میزر) که از یک ابر کوچک و سرد هیدروژن (HI) تولید میشود و احتمالاً با انفجارهای قدرتمند نظیر فوران یک مگنتار یا تکرارکننده پرتو گاما نرم آغاز شده است.
این مکانیزم میتواند شدت بالا، باریکی باند و عدم تکرار سیگنال را بهصورت همزمان توضیح دهد. با وجود پیشرفتهای چشمگیر، سیگنال واو همچنان یک معما باقی مانده است؛ اما برای اولین بار، علم دارای مدلهای فیزیکی قابل تست و دادههای کمی دقیقتر برای رصدهای هدفمند در آینده است.



